(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 079

॥ శ్రీః ॥
6.79. అధ్యాయః 079
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
సంకులయుద్ధవర్ణనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 6-79-0x(4154)(42163)
తతో దుర్యోధనో రాజా లోహితాయతి భాస్కరే।
సంగ్రామరభసో భీమం హంతుకామోఽభ్యధావత ॥ 6-79-1(42164)
తమాయాంతమభిప్రేక్ష్య నృవీరం దృఢవైరిణం ।
భీమసేనః సుసంక్రుద్ధ ఇదం వచనమబ్రవీత్ ॥ 6-79-2(42165)
అయం స కాలః సంప్రాప్తో వర్షపూగాభివాంఛితః ।
అద్య త్వాం నిహనిష్యామి యది నోత్సృజసే రణం ॥ 6-79-3(42166)
అద్య కుంత్యాః పరిక్లేశం వనవాసం చ కృత్స్నశః।
ద్రౌపద్యాశ్చ పరిక్లేశం ప్రణేష్యామి హతే త్వయి ॥ 6-79-4(42167)
యత్పురా మత్సరీభూత్వా పాండవానవమన్యసే ।
తస్య పాపస్య గాంధారే పశ్య వ్యసనమాగతం ॥ 6-79-5(42168)
కర్ణస్య మతమాస్థాయ సౌబలస్య చ యత్పురా ।
అచింత్య పాండవాన్కామాద్యథేష్టం కృతవానసి ॥ 6-79-6(42169)
యాచమానం చ యన్మోహాద్దాశార్హమవమన్యసే।
ఉలూకస్య సమాదేశం యద్దదాసి చ హృష్టవత్ ॥ 6-79-7(42170)
తేన త్వాం నిహనిష్యామి సానుబంధం సబాంధవం ।
శమీకరిష్యే తత్పాపం యత్పురా కృతవానసి ॥ 6-79-8(42171)
ఏవముక్త్వా ధనుర్ఘోరం వికృష్యోద్భ్రాంయ చాసకృత్ ।
సమాధత్త శరాన్ఘోరాన్మహాశనిసమప్రభాన్ ॥ 6-79-9(42172)
షడ్వింశతిమసం క్రుద్ధో ముమోచాశు సుయోధనే ।
జ్వలితాగ్నిశిఖాకారాన్వజ్రకల్పానజిహ్మగాన్ ॥ 6-79-10(42173)
తతోఽస్య కార్ముకం ద్వాభ్యాం సూతం ద్వాభ్యాం చ వివ్యధే ।
చతుర్భిరశ్వాంజవనాననయద్యమసాదనం ॥ 6-79-11(42174)
ద్వాభ్యాం చ సువికృష్టాభ్యాం శరాభ్యామరిమర్దనః ।
ఛత్రం చిచ్ఛేద సమరే రాజ్ఞస్తస్య నరోత్తం ॥ 6-79-12(42175)
షఙ్భిశ్చ తస్య చిచ్ఛేద జ్వలంతం ధ్వజముత్తమం ।
ఛిత్త్వా తం చ ననాదోచ్చైస్తవ పుత్రస్య పశ్యతః ॥ 6-79-13(42176)
రథాచ్చ స ధ్వజః శ్రీమాన్నానారత్నవిభూషితాత్।
పపాత సహసా భూమౌ విద్యుంజలధరాదివ ॥ 6-79-14(42177)
జ్వలంతం సూర్యసంకాశం నాగం మణిమయం శుభం ।
ధ్వజం కురుపతేశ్ఛిన్నం దదృశుః సర్వపార్థివాః ॥ 6-79-15(42178)
అథైనం దశభిర్బాణైస్తోత్రైరివ మహాద్విపం ।
ఆజఘాన రణే వీరం స్మయన్నివ మహారథః ॥ 6-79-16(42179)
స గాఢవిద్ధో వ్యథితో భీమసేనేన సంయుగే ।
నిషసాద రథోపస్థే మూర్చ్ఛాభిహతచేతనః ॥ 6-79-17(42180)
తతః స రాజా సింధూనాం రథశ్రేష్ఠో మహాబలః ।
దుర్యోధనస్య జగ్రాహ పార్ష్ణిం స్వపురుషైర్వృతః ॥ 6-79-18(42181)
కృపశ్చ రథినాం శ్రేష్ఠస్తవ పుత్రమచేతనం ।
ఆరోపయద్రథం రాజందుర్యోధనమమర్షణం ॥ 6-79-19(42182)
పరివార్య తతో భీమం జేతుకామో జయద్రథః ।
రథైరనేకసాహస్రైర్భీమస్యావారయద్దిశః ॥ 6-79-20(42183)
ధృష్టకేతుస్తతో రాజన్నభిమన్యుశ్చ వీర్యవాన్।
కేకయా ద్రౌపదేయాశ్చ తవ పుత్రానయోధయన్ ॥ 6-79-21(42184)
చిత్రసేనః సుచిత్రశ్చ చిత్రాంగశ్చిత్రదర్శనః ।
చారుచిత్రః సుచారుశ్చ తథా నందోపనందకౌ ॥ 6-79-22(42185)
అష్టావేతే మహేష్వాసాః సుకుమారా యశస్వినః ।
అభిమన్యురథం రాజన్సమంతాత్పర్యవారయన్ ॥ 6-79-23(42186)
ఆజఘాన తతస్తూర్ణమభిమన్యుర్మహామనాః ।
ఏకైకం పంచభిర్బాణైః శితైః సన్నతపర్వభిః ॥ 6-79-24(42187)
వజ్రమృత్యుప్రతీకాశైర్విచిత్రాయుధనిఃసృతైః ।
అమృష్యమాణాస్తే సర్వే సౌభద్రం రథసత్తమం ॥ 6-79-25(42188)
వవృషుర్మార్గణైస్తీక్ష్ణైర్గిరిం మేరుమివాంబుదాః ।
స పీడ్యమానః సమరే కృతాస్త్రో యుద్ధదుర్మదః ॥ 6-79-26(42189)
అభిమన్యుర్మహారాజ తావకాన్సమకంపయత్।
యథా దేవాసురే యుద్ధే వజ్రపాణిర్మహాసురాన్ ॥ 6-79-27(42190)
వికర్ణస్య తతో భల్లాన్ప్రేషయామాస భారత।
చతుర్దశ రథశ్రేష్ఠో ఘోరానాశీవిషోపమాన్ ॥ 6-79-28(42191)
స తైర్వికర్ణస్య రథాత్పాతయామాస వీర్యవాన్ ।
ధ్వజం సూతం హయాంశ్చైవ నృత్యమాన ఇవాహవే ॥ 6-79-29(42192)
పునశ్చాన్యాఞ్శరాన్పీతానకుంఠాగ్రాఞ్శిలాశితాన్।
ప్రేషయామాస సంక్రుద్ధో వికర్ణాయ మహాబలః ॥ 6-79-30(42193)
తే వికర్ణం సమాసాద్య కంకబర్హిణవాససః।
భిత్త్వా దేహం గతా భూమిం జ్వలంత ఇవ పన్నగాః ॥ 6-79-31(42194)
తే శరా హేమపుంఖాగ్రా వ్యదృశ్యంత మహీతలే ।
వికర్ణరుధిరక్లిన్నా వమంత ఇవ శోణితం ॥ 6-79-32(42195)
వికర్ణం వీక్ష్య నిర్భిన్నం తస్యైవాన్యే సహోదరాః ।
అభ్యద్రవంత సమరే సౌభద్రప్రముఖాన్రథాన్ ॥ 6-79-33(42196)
అభియాత్వా తథైవాన్యాన్రథాంస్తాన్సూర్యవర్చసః ।
అవిధ్యన్సమరేఽన్యోన్యం సంరంభాద్యుద్ధదుర్మదాః ॥ 6-79-34(42197)
దుర్ముఖః శ్రుతకర్మాణం విద్ధ్వా సప్తభిరాశుగైః ।
ధ్వజమేకేన చిచ్ఛేద సారథిం చాస్య సప్తమిః ॥ 6-79-35(42198)
అశ్వాంజాంబూనదైర్జాలైః ప్రచ్ఛన్నాన్వాతరంహసః ।
జఘాన షఙ్భిరాసాద్య సారథిం చాభ్యపాతయత్ ॥ 6-79-36(42199)
స హతాశ్వే రథే తిష్ఠఞ్శ్రుతకర్మా మహారథః ।
శక్తిం చిక్షేప సంక్రుద్ధో మహోల్కాం జ్వలితామివ ॥ 6-79-37(42200)
సా దుర్ముఖస్య విమలం వర్మ భిత్త్వా యశస్వినః ।
విదార్య ప్రావిశద్భూభిం దీప్యమానా స్వతేజసా ॥ 6-79-38(42201)
దుర్ముఖో విహ్వలస్తత్ర నిషసాద రణే విభో।
విసంజ్ఞం ప్రేక్ష్య తే సర్వే భ్రాతరః పర్యవారయన్ ॥ 6-79-39(42202)
తం దృష్ట్వా విరథం తత్ర సుతసోమో మహారథః ।
పశ్యతాం సర్వసైన్యానాం రథమారోపయత్స్వకం ॥ 6-79-40(42203)
శ్రుతకీర్తిస్తథా వీరో జయత్సేనం సుతం తవ।
అభ్యయాత్సమరే రాజన్హంతుకామో యశస్వినం ॥ 6-79-41(42204)
తస్య విక్షిపతశ్చాపం శ్రుతకీర్తేర్మహాస్వనం।
చిచ్ఛేద సమరే తూర్ణం జయత్సేనః సుతస్తవ ॥ 6-79-42(42205)
క్షురప్రేణ సుతీక్ష్ణేన ప్రహసన్నివ భారత।
తం దృష్ట్వా చ్ఛిన్నధన్వానం శతానీకః సహోదరం ॥ 6-79-43(42206)
అభ్యపద్యత తేజస్వీ సింహవన్నినదన్ముహుః ।
శతానీకస్తు సమరే దృఢం విస్పార్య కార్ముకం ॥ 6-79-44(42207)
వివ్యాధ దశభిస్తూర్ణం జయత్సేనం శిలీముఖైః ।
ననాద సుమహానాదం ప్రభిన్న ఇవ వారణః ॥ 6-79-45(42208)
అథాన్యేన సుతీక్ష్ణేన సర్వావరణభేదినా ।
శతానీకో జయత్సేనం వివ్యాధ హృదయే భృశం ॥ 6-79-46(42209)
తథా తస్మిన్వర్తమానే దుష్కర్ణో భ్రాతురంతికే ।
ముమోచాస్మైశితాన్బాణాంస్తీక్ష్ణానాశీవిషోపమాన్
చిచ్ఛేద సమరే చాపం నాకులేః క్రోధమూర్చ్ఛితః ॥ 6-79-47(42210)
అథాన్యద్ధనురాదాయ భారసాహమనుత్తమం ।
సమాదత్త శరాన్ఘోరాఞ్శతానీకో మహాబలః ॥ 6-79-48(42211)
తిష్ఠతిష్ఠేతి చామంత్ర్య దుష్కర్ణం భ్రాతురగ్రతః।
ముమోచాస్మై శితాన్బాణాజ్జ్వలితాన్పన్నగానివ ॥ 6-79-49(42212)
తతోఽస్య ధనురేకేన ద్వాభ్యాం సూతం చ మారిష ।
చిచ్ఛేద సమరే తూర్ణం తం చ వివ్యాధ సప్తభిః ॥ 6-79-50(42213)
అశ్వాన్మనోజవాంస్తస్య కర్బురాన్వాతరంహసః ।
జఘాన నిశితైస్తూర్ణం సర్వాంద్వాదశభిః శరైః ॥ 6-79-51(42214)
అథాపరేణ భల్లేన సుయుక్తేనాశుపాతినా।
దుష్కర్ణం నాకులిః క్రుద్ధో వివ్యాధ హృదయే భృశం ॥ 6-79-52(42215)
స పపాత తతో భూమౌ వజ్రాహత ఇవ ద్రుమః ।
దుష్కర్ణం వ్యథితం దృష్ట్వా పంచ రాజన్మహారథాః ॥ 6-79-53(42216)
దిఘాంసంతః శతానీకం సర్వతః పర్యవారయన్।
ఛాద్యమానం శరవ్రతైః శతానీకం యశస్వినం ॥ 6-79-54(42217)
అభ్యధావంత సంక్రుద్ధాః కేకయాః పంచ సోదరాః ।
తానభ్యాపతతః ప్రేక్ష్య తవ పుత్రా మహారథాః ॥ 6-79-55(42218)
ప్రత్యుద్యయుర్మహారాజ గజానివ మహాగజాః ।
దుర్ముఖో దుర్జయశ్చైవ తథా దుర్మర్షణో యువా ॥ 6-79-56(42219)
శత్రుంజయః సత్రుసహః సర్వే క్రుద్ధా యశస్వినః ।
ప్రత్యుద్యాతా మహారాజ కేకయాన్భ్రాతరః సమం ॥ 6-79-57(42220)
రథైర్నగరసంకాశైర్హయైర్యుక్తైర్మనోజవైః ।
నానావర్ణవిచిత్రాభిః పతాకాభిరలంకృతైః ॥ 6-79-58(42221)
శరచాపధరా వీరా విచిత్రకవచధ్వజాః ।
వివిశుస్తే పరం సైన్యం సింహా ఇవ వనాద్వనం ॥ 6-79-59(42222)
తేషాం సుతుములం యుద్ధం వ్యతిషక్తరథద్విపం।
అవర్తత మహారౌద్రం నిఘ్నతామితరేతరం ॥ 6-79-60(42223)
అన్యోన్యాగస్కృతాం రాజన్యమరాష్ట్రవివర్ధనం ।
ముహూర్తాస్తమితే సూర్యే చక్రుర్యుద్ధం సుదారుణం ॥ 6-79-61(42224)
రథినః సాదినశ్చాథ వ్యకీర్యంత సహస్రశః ।
తతః శాంతనవః క్రుద్ధః శరైః సన్నతపర్వభిః ॥ 6-79-62(42225)
నాశయామాస సేనాం తాం భీష్మస్తేషాం మహాత్మనాం ।
పంచాలానాం చ సైన్యాని శరైర్నిన్యే యమక్షయం ॥ 6-79-63(42226)
ఏవం భిత్త్వా మహేష్వాసః పాండవానామనీకినీం।
కృత్వాఽవహారం సైన్యానాం యయౌ స్వశిబిరం నృప ॥ 6-79-64(42227)
నాశయామాసతుర్వీరౌ ధృష్టద్యుంనవృకోదరౌ।
కరవాణామనీకాని శరైః సన్నతపర్వభిః ॥ 6-79-65(42228)
ధర్మరాజోఽపి సంప్రేక్ష్య ధృష్టద్యుంనవృకోదరౌ ।
మూర్ధ్ని చైతావుపాఘ్రాయ ప్రహృష్టః శిబిరం యయౌ ॥ 6-79-66(42229)
` అర్జునో వాసుదేవశ్చ కౌరవాణామనీకినీం ।'
హత్వా విద్రావ్య చ శరైః శిబిరాయైవ జగ్మతుః ॥ ॥ 6-79-67(42230)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి షష్ఠదివసయుద్ధే ఏకోనాశీతితమోఽధ్యాయః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.